وب در سالی که گذشت

سال 2009 سال تمرکز شرکت‌ها بر خدمات موفق و بهبودهای قابل‌توجه در بسیاری از سرویس‌های وب در کنار رقابت سخت مرورگرها، موفقیت گسترده شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای ارسال و دریافت آنلاین صدا بود.

سال 2009 از بسیاری از جهات سالی خوب برای وب و فناوری‌هایی بود که دسترسی ما را به آن ساده‌تر می‌کنند. بسیاری از شرکت‌های کوچک و بزرگ مرتبط با آن به ارزیابی مجدد فعالیت‌ها پرداختند و این تلاش مشترک به دسترسی ساده کاربران به محصولات جدید و تمرکز‌یافته و بهبود قابل‌توجه سرویس‌ها و نرم‌افزارهای موجود منجر شد.

تمرکز محصولات به این معنی است که غول‌های فناوری سال 2009 را با کاهش حجم سرویس‌هایی که برای ارائه خدمات بسیار‌پرهزینه بودند یا حذف خدماتی که چندان مورد استفاده کاربران نبودند آغاز کردند. گوگل حجم بالایی از سرویس‌های قدیمی یا برنامه‌هایی که چندان مورد استقبال کاربران نبودند را کنار گذاشت، برنامه‌هایی مانند سیستم میکروبلاگینگ جایکو، شبکه اجتماعی داج‌بال، سایت جستجوی ویدئوی گوگل، جستجوی کاتالوگ، محتوای اشتراکی و سرویس نت‌بوک گوگل از جمله این خدمات هستند.

یاهو هم روند مشابهی را آغاز کرد و خدمات متعددی را از بسته نرم‌افزاری آنلاین این سایت کنار گذاشت. از جمله این خدمات می‌توان به ویرایشگر ویدئویی آنلاین جامپ‌کات و یاهو 360 اشاره کرد یا جئوسیتیز که یکی از سرویس‌های قدیمی یا هو به شمار می‌آمد. از دیگر اتفاقات قابل‌توجه می‌توان به حذف دانشنامه آنلاین انکارتا توسط مایکروسافت و سیستم برخط حل مشکلات تهیه نسخه پشتیبان توسط اچ.پی اشاره کرد.
سرویس‌هایی که باقی ماندند شاهد بهبودهای متعددی بودند. جی‌میل پس از مدت‌ها مرحله بتا را پشت سر گذاشت و ویژگی‌هایی برای کار در حالت آفلاین برای آن پیش‌بینی شد. در کنار این تغییرات گوگل‌ویو هم که یک سرویس تعامل و همکاری آنلاین است آغاز به کار کرد. سرویس جستجوی مایکروسافت لایو با نام جدید بینگ و تغییرات متعددی رونمایی شد و از طرف رسانه‌ها و کاربران مورد استقبال قرار گرفت. بینگ هم همراه با یاهو و گوگل با نتایج لحظه‌ای از فیس‌بوک و توییتر یکپارچه شد.

بالاخره همکاری شرکت‌های یاهو و مایکروسافت یا مایکروهو متفاوت از انتظارهای اولیه محقق شد. در اوایل مردادماه این دو شرکت قرارداد همکاری‌یی را منعقد کردند که فناوری جستجوی مایکروسافت را در اختیار یاهو قرار می‌دهد و در مقابل مایکروسافت در نیروی بخش آگهی‌ها و سود حاصله شریک می‌شود. نتیجه کاملا با قرارداد ناموفق 6/44 میلیارد دلاری که یاهو را تمام و کمال در اختیار مایکروسافت قرار می‌داد، متفاوت است.

سال 2009 سال ظهور ابزارهای مکان‌نمای جدید نیز بود که از بعضی جهات چندتایی کمی متفاوت بودند. بینگ نسخه‌ای اختصاصی از نقشههای محلی دارد که با دید در سطح خیابان کامل شده‌اند. این سرویس اجازه می‌دهد اطلاعات مکانی را با دوستان‌تان به اشتراک بگذارید. ماه گذشته گوگل هم سرویس لاتیتود را راه‌اندازی کرد که به کاربران امکان مشابهی را می‌دهد. گوگل علاوه بر این نقشه‌ها را برای مناطقی خارج از ایالات متحده توسعه داده است و گوگل‌ارث هم به کاربران اجازه می‌دهد سفری مجازی را به اعماق اقیانوس‌های زمین، سطح کره‌ ماه یا مریخ تجربه کنند.

در کنار جستجو و مکان‌یابی 2009 سال گسترش چشمگیر شبکه‌های اجتماعی هم بوده است. فیس‌بوک این سال را با 150 میلیون کاربر آغاز کرد و در حال حاضر بالغ بر 350 میلیون کاربر دارد. این رقم حیرت‌انگیز است. توییتر هم این سال را با کمتر از 10میلیون کاربر آغاز کرد و با حدود 60 میلیون حساب به سال جدید پا گذاشت. در میان حساب‌های توییتر اسامی شناخته‌شده‌ای به چشم می‌خورند، اپرا وینفری یکی از کاربران توییتر است و توییت‌های اشتون کوچر را بیش از 4 میلیون نفر در سراسر جهان دنبال می‌کنند.

در سالی که گذشت فیس‌بوک و توییتر هر دو به خوبی نشان دادند که سهم بزرگی در گسترش اطلاعات دارند. بحث‌های پیرامون انتخابات ریاست جمهوری در ایران یکی از مواردی است که می‌توان به آن اشاره کرد. حتی توییتر برنامه‌های تعمیر و نگهداری این سایت را برای ادامه ارسال اطلاعات و به درخواست وزارت امور خارجه ایالات متحده به حالت تعلیق درآورد. فیس‌بوک در مقابل پشتیبانی از زبان فارسی را آغاز کرد.

علاوه بر این اولین تصاویر پرواز 1549 هواپیمایی ایالات متحده که ناچار به فرود اضطراری در رودخانه هادسون در نزدیکی نیویورک شده بود توسط توییتر منتشر شد. این عکس‌ها که توسط یک شاهد عینی از حادثه گرفته‌شده و در میزبان عکس تویت‌پیک متعلق به توییتر آپلود شده‌ بودند، باعث شدند این سرویس به دلیل ترافیک بالای بازدیدکنندگان چند ساعتی از کار بیفتد.

در کنار شبکه‌های اجتماعی سرویس‌های انتقال صدا هم از طریق وب گسترش قابل‌توجهی داشتند. شرکت عظیم تجاری eBay اسکایپ را به یک گروه سرمایهگذار واگذار کرد. گوگل سرویس گوگل‌ویس را طراحی مجدد کرد و پس از حدود 1 سال و نیم در اختیار کاربران قرار داد. علاوه بر این سرویس صوتی مبتنی بر وب Gizmo5 توسط گوگل ارائه شد که با گوگل‌ویس یکپارچه خواهد شد. در کنار گوگل 3Jam امکان ارسال و ضبط الکترونیکی صدا را برای خدمات همراه Ribbit ارائه کرد. هر دوی این شرکت‌ها امیدوارند در کنار گوگل بتوانند امکام مدیریت تماس‌ها و نامه‌های الکترونیک صوتی کاربران را به صورت آنلاین برای آنها فراهم کنند. عملکرد این خدمات در سال جاری توسعه پیدا خواهد کرد.

ارائه سیستم جدید صوتی گوگل با مباحت فراوانی همراه شد. این شرکت علاوه بر اینکه با AT&T به مشکلاتی برخورد تمامی نرم‌افزارهای کاربردی مرتبط با گوگل‌ویس را هم در فروشگاه اپل از دست داد. این اتفاقات باعث شد کمیسیون ارتباطات فدرال ناچار به دخالت در این وقایع شود و این موضوع را بررسی کند.

ای‌تی‌اند تی بخشی از ارتباطات تلفنی گوگل را که برای این شرکت هزینه بالایی داشتند در مناطق خاصی از این کشور قطع کرده بود. در نهایت تعداد مناطقی که به این سرویس دسترسی نداشتند به کمتر از 100 مورد در سال گذشته رسید اما گوگل برای ورود مجدد نرم‌افزارهای صدا به فروشگاه اپل موفقیتی کسب نکرد.

و در پایان اینکه سال 2009 سال سخت و پر از رقابتی برای مرورگرها بود. موزیلا نسخه سوم این مرورگر را با تغییرات متعددی و در چندین مرحله ارائه کرد. اپل و اپرا نسخه‌های جدیدی از مرورگرهای سافاری و اپرا را ارائه کردند. گوگل نسخه دوم و سوم مرورگر گوگل کروم را عرضه کرد و نسخه چهارم نیز دارد مراحل آزمایشی را پشت سر می‌گذارد.

کروم علاوه بر این از شکل یک مرورگر به یک سیستم عامل کامل نیز تبدیل شد. سیستم عامل کروم چند ماهی است که رونمایی شده و ابتدا برای نت‌بوک‌ها مورد استفاده قرار خواهد گرفت. البته برای داشتن نت‌بوکی دارای این سیستم عامل باید تا اواسط سال جاری میلادی یا حتی انتهای آن صبر کنید.